(994 12) 5381164

(994 12) 4975045

aliyev-j@azeronline.com

Cəlal Əlirza oğlu Əliyev
Biologiya elmləri doktoru, professor, akademik

30

Bitkilərin məhsuldarlığının fizioloji, biokimyəvi və molekulyar- genetik əsasları.

İdeal tip buğdanın yüksək məhsuldarlığını müəyyən edən prinsiplər işlənib hazırlanmışdır; ilk dəfə olaraq fotosintez ilə fototənəffüs arasında müsbət korrelyasiyanın olması göstərilmişdir. Ali bitkilərin karboanhidraza fermentinin struktur- funksional təşkili öyrənilmişdir, ilk dəfə kristalı alınmış və onun dördüncü quruluşunun molekulyar modeli təklif edilmişdir. İlk dəfə fototənəffüsün  əsas fermenti fosfoqlikolatfosfatazanin geninin quruluşu təyin olunmuşdur. Xloroplastların fotokimyəvi sistemlərinin quruluşu öyrənilmiş və tilakoid membranlarının piqment-zülal komplekslərinin topoqrafiyasının modeli  təklif edilmişdir. Xloroplast DNT-nin genom kitabxanası yaradılmışdır. Yad genləri bitkilərə köçürmək üçün vektor sistemləri konstruksiya edilərək transgen bitki alınmışdır. Buğda hüceyrələrinin kulturasında morfogenez induksiya edilmiş və seleksiyada  ilkin material kimi istifadə olunan regenerant bitkilər alınmışdır. Kompyuter metodları ilə düyü, tütün və qarğıdalı bitkilərinin plastid genomlarının tam nukleotid ardıcılıqları analiz edilərək, bu genlərin  5'-promotor sahələrində nüvə mənşəli çoxlu tənzimləyici  saytlar aşkar olunmuşdur.