Qərbi Azərbaycanın Dərələyəz mahalının Zeytə kəndi

01.01.1949

Bakı Dövlət Universiteti

Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru

Professor

01. 02. 04 - Deformasiya olunan bərk cismin mexanikası

I. Özlüelastik və elastik dalğalar. İxtiyari nüvələrlə yazılan real xassəli özlüelastik materiallarda qərarlaşmayan dalğaların yayılması məsələlərinin həll metodları tapıldı. Akademiklər Smirnov, Sobolev, Marçuk və onların həmkarları tərəfindən tədqiq edilən, topa quvvənin  təsiri altında elastik kürə və yarımfəzada qərarlaşmayan dalğaların yayılması məsələləri real xassəli cisimlər üçün həll edildi. En kəsikləri dairə, sektor və düzbucaqlı olan və mütləq hamar və bərk örtük içərisində yerləşən, yarımsonsuz və sonlu uzunluqlu elastik və özlüelastik prizmatik cisimlərə və dairəvi konusa uzununa zərbəyə dair üçölçülü məsələlərin dəqiq analitik həlləri  tapıldı; içiboş və bütöv elastik və özlüelastik dairəvi silindr və konuslarda qərarlaşmayan burulma dalğalarının yayılmasına dair çoxölçülü məsələlərin dəqiq analitik həlləri quruldu.

II. Sərbəst və məcburi rəqslər. Real özlüelastik cisimlərin sərbəst və məcburi rəqs məsələlərinin dəqiq analitik həll metodu işləndi və çox sayda məsələlərin həllinə tətbiq edildi. İlyuşinin ortalaşdırma metodu ilə alınan nəticələr dəqiqləşdirildi.

    Parametrik rəqslər və dinamik dayanıqlıq. Real özlüelastik cisim və konstruksiya elementlərinin parametrik rəqslərinin tədqiqi inteqro-diferensial Hill tənliyinin həllinə gətirmiş, monodromiya matrisi və multiplikatorlar nəzəriyyəsini tətbiq edərək həllin dayanıqlı, asimptotik dayanıqlı və dayanıqsız olduğu oblastlar üçölçülü parametrlər fəzasında müəyyən edilərək öyrənilmişdir. Nəticələr Arnold, Bolotin, Volmir, Hilton, Beldisa və başqa alimlərin adları ilə bağlı olan nəticələri ümumiləşdirdi və dəqiqləşdirdi.

   Flatter. Real xassəli özlüelastik materialdan olan nazik divarlı konstruksiya elementlərinin yüksək sürətli hava ilə axımlanması məsələləri tədqiq edildi, böhran sürəti və tezliyi tapıldı, özlülüyün konstruksiyanın dağılmasına təsiri mexanizmi öyrənildi.

    III. Kompozit materialların dinamikası. Çoxlaylı və lifli elastik və özlüelastik kompozit materiallardan olan cisimlərə zərbə məsələlərinin həlli tapıldı, kontakt səthlərində mümkün olan bütün asimptotik hallar diqqətə alınaraq, Reley, Lyav və Stounli dalğalarının əmələ gəlmə mexanizmləri tədqiq edildi.

    IV. Məsaməli özlüelastik cisimlərin dinamikası. Özlü maye hopdurulmuş məsaməli özlüelastik silindr, lövhə və çoxlaylı kompozitlərdə harmonik dalqaların dispersiya tənlikləri alınmış, qısa, uzun və orta dalğalar üçün öyrənilmiş, kontakt səthi üzərində Reley və Stounli dalğalarının mövcudluğu şərtləri müəyyən edilmişdir.

   V. Hidroözlüelastik dalqalar. Ideal və özlü sıxılan maye ilə doldurulmuş boruya boyuna zərbə məsələlərinin həlləri  tapılmışdır. Boru elastik, özlüelastik, qeyri-xətti elastik və elastik-plastik materialdan ola bilər. Boru və örtüklərdə harmonik dalğaların yayılmasına ikifazalı qazlı mayenin təsiri məsələsi öyrənilmiş, dispersiya tənliyinin ifadəsi tapılaraq, müxtəlif uzunluqlu dalğalar üçün tədqiq edilmişdir.

   VI. Termoözlüelastik dalğalar. Termomexaniki əlaqə və materialın xassəsinin qeyri-bircins temperatur sahəsindən asılılığı diqqətə alınmaqla, termoözlüelastikiyyət nəzəriyyəsinin bir sıra qeyri-xətti məsələlərinin, o cümlədən yarımfəzaya, laya və çubuğa zərbə məsələlərinin analitik həlləri qurulmuş, kiçik parametr üsulunun orijinal variantları təklif edilmişdir.

    VII. Neft mexanikası. Neft hasilatında tətbiq olunan qazlift üsulunun riyazi modelləri təklif edilmiş, hasilatın optimal idarə edilməsi və stabilizasiyası məsələlərinin həlli verilmişdir. Neft layının deformasiya xüsusiyyətləri və qazlift quyusu ilə işlənməsi, qazlift quyusunun optimal iş rejiminin idarə edilməsi məsələlərinin kompleks həlli və  prosesin avtomatlaşdırılması üçün səmərəli alqoritmlər təklif edilmişdir.

1. Моделирование работы газлифтной скважины. // Доклады НАН Азербайджана, 2008, Т4, с. 107-115.

2. Проблемы математического моделирования, оптимизация и управления  газлифта // Доклады НАН Азербайджана, 2009, №2, с.43-57.

3. Математическое моделирование  и управление газлифтом. Известия РАН, Теория и Системы Управления, 2011, Т5, с.121-130.

4. Об одном методе решения задачи для систем уравнений в частных производных. Доклады НАН Азербайджана, 2010, № 1, с. 3-8.

5. Динамическое кручение вязкоупругих цилиндрических стержней. Механика полимеров, № 3, 1975.

6. Упругая нестационарная задача о продольном ударе по цилиндрическому стержню.  Вестник Моск. Унив., сер.мат.мех., № 4, 1975.

7. Распространение гармонических волн в  двухслойной двухкомпонентной полосе.   Вестник Моск. Унив., сер. мат. мех., № 5,        1976.

8. Динамическое кручение  полого цилиндра нагрузкой распределённой по боковой  поверхности. Изв. АН Азерб. Респ., сер.физ-техн и мат. Наук, №1, 1980.

9. Об одном методе решения динамических  задач линейной вязкоупругости с         регулярными наследственными ядрами. ДАН СССР т. 260,  № 6, 1981.

10. Об одном методе решения динамических  задач линейной вязко  упругости с непропорциональными функциями релаксации. ДАН  СССР т. 273,  № 3, 1983.  

11. Распространение нестационарных волн в вязкоупругом полупространстве с учетом внутреннего теплообразования и зависимости свойств материала от     температуры. Изв.АН СССР, МТТ,№ 1, 1987.  

12. The solution of mixed boundary value problems in linear viscoelasticity.  Bull.Tech. Univ. Istanbul, Vol. 47 (4), pp. 227-241, 1994.

13. The vibrations and dynamic stability of viscoelastic plates. International  Journal of Engineering Science, 38(2000), 695-714.  

14. Mixed Problems  for Linear and Quasilinear Pseudoparabolic Equations. Mat. Fiz. Astro Derg. Vol 1 (2004-2005), 127-142.

15. Dynamic  Stability of  Viscoelastic Plates,  International  Journal of  Engineering  Science, 45 (2007), pp.111-122.

16. Flutter of viscoelastic strips, Mechanics of Time-Dependent Materials (2006)       10(3):201-213.

17. Mixed  Problems for a Class of  Pseudo-parabolic  Equations,  Indian  Journal of Pure and  Applied Mathematics, 38(2): 97-103, April 2007.

18. Parametric Vibrations and Stability of  Viscoelastic Shells, Mech. Time-Depend Materials: volume 14, Number 2 (2010), Page 153-171.

19. Dynamical Torsion of  Viscoelastic Cone. TWMS Jour. Pure Appl. Math., v.2,   2011, 203-220.

20. Моделирование, управление и стабилизация газлифтного метода добычи   нефти. Прикладная механика, 2010, № 5

1982-1987 Azərbaycan Texniki Universiteti, 1993-2007 İstanbul Universiteti (Türkiyə Cümhuriyyəti), 2007- bu günədək Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyası