AZ1143, Azərbaycan Respublikası, Bakı ş., F. Ağayev 9

Faks: (994 12) 5398318   E-mail: nukl@box.az

Tel.: (994 12) 5398318,  (994 12) 5383224
Faks: (994 12) 5398318, (994 12) 5383224 E-mail: dinara_abasova@hotmail.com, d.abbasova@gmail.com

Nüvə enerjisinin dinc məqsədlərlə  istifadəsi; Radiasiya materialşünaslığı və Radiasiya fizikası; Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi (Ekologiya, Radioekologiya, Radiobiologiya); Enerji çevrilmələrinin fiziki-kimyəvi problemləri; Bərpaolunan enerji növlərinin çevrilməsi.

-Bərk cisimlərdə radiasiya-stimullaşdırıcı proseslər

1. Sirkoniumun səthində suyun radiasiya-heterogen parçalanma mərkəzinin yüklü olduğu təcrübi olaraq aşkara çıxarılmışdır;

2. Laylı GaS monokristalında γ - şüalarının təsiri altında lüminessensiya mərkəzlərinin əmələ gəlmə və rekombinasiya qanunauyğunluqları müəyyən edilmişdir;

3. γ - şüalarının təsiri ilə (D>300 Mrad) TllnS₂  kristalının Relaksor seqnetoelektrik halı alınmışdır.

-Polimer kompozit, nanokompozit və A^IVB^VI birləşmələri əsasında enerji çeviricilərinin alınması və tədqiqi:

• γ - şüalarının udulma dozasının 0,5-1,5 Mrad qiymətlərində T_g=165 K-də baş verən lüminessensiya şüalarının intensivliyi dozadan xətti asılı olan xüsusi kompozit sistem aşkar  olunub;

• Bərpa olunan enerji mənbələri və radiasiyadan istifadə etməklə bərk üzvi tullantıların mayeləşməsi və qazlaşmasının fiziki-kimyəvi qanunauyğunluqları müəyyən edilmişdir;

• İlk dəfə olaraq neft mədəni şəraitində günəş energetik qurğusundan istifadə etməklə xam neft emala hazırlanmışdır;

• İlk dəfə olaraq aşkar olunub ki, havanın (azot iki oksidin) radiolitik çevrilmə proseslərini dispers dəmirdən emitə olunan delta-elektronlar stimullaşdırır.

-Enerji-yanacaq kompleksinin ətraf mühitə təsirinin radioekoloji və fiziki-kimyəvi əsaslarının tədqiqi

• Suyun tərkibində karbohidrogenlərin radiasiya-kimyəvi parçalanması prosesin zəncirvari rejimdə getməsinə təmin edən kritik konsentrasiyanın 10^-3%-ə bərabər olduğu müəyyən edilmiş və göstərilmişdir ki, suda həll olunmuş oksigen bu prosesin sürətini artırır.

Azərbaycanda nüvə enerjisinin dinc məqsədlərlə istifadəsinin, müxtəlif ionlaşdırıcı şüaların maddələrə, ətraf mühitə, canlılara təsirinin, enerji çevrilmələrinin fiziki-kimyəvi problemlərinin,  radioekologiya və radiasiya təhlükəsizliyi istiqamətlərinin elmi və elmi-texniki əsaslarının işlənilməsi məqsədi ilə SSRİ Nazirlər Soveti yanında Dövlət Elm və Texnika Komitəsinin 21 may 1969-cu il tarixli 27 saylı, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Radiasiya Tədqiqatları Sektorunun əsası qoyulmuşdur.

Azərbaycan Respublikası suverenlik əldə etdikdən sonra Respublikamızda radiasiya və nüvə təhlükəsizliyi, radioekologiya, nüvə enerjisinin dinc məqsədlərlə istifadəsi problemləri daha da aktual xarakter kəsb edib. Odur ki, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 81 saylı, 21 may 2002-ci il tarixli, AMEA-nın Radiasiya Tədqiqatları Sektoru bazasında Radiasiya Problemləri İnstitutu yaradılmışdır.

AMEA sistemində Radiasiya Problemləri İnstitutu Azərbaycan Respublikası ərazisində nüvə enerjisinin dinc məqsədlərlə istifadəsi, radiasiya təhlükəsizliyi, radioekologiya, energetikanın fiziki-texniki problemləri, qeyri-ənənəvi enerji çevrilmələri prosesləri, bərk cisimlərdə radiasiya effektləri və radiasiaya materialşünaslığı istiqamətlərində fundamental elmi və texniki tədqiqat işlərini aparan, bu sahələrdə ölkədaxili və beynəlxalq informasiya mübadiləsini yerinə yetirən yeganə elmi müəssisədir.

İnstitutun inkişafının bu günkü mərhələsində əsas elmi tədqiqat istiqamətləri aşağıdakı kimi formalaşıb:

1. Nüvə enerjisinin dinc məqsədlərlə istifadəsi;

2. Radiasiya materialşünaslığı və Radiasiya fizikası;

3. Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi (Ekologiya, Radioekologiya, Radiobiologiya);

4. Enerji çevrilərmələrinin fiziki-kimyəvi problemləri. Alternativ energetika.

156

Ətraf mühitə zərərli faktorların fizika və kimyası laboratoriyası

Şüalanmış materialların molekulyar spektroskopiyası laboratoriyası

Polimer radiasiya fizikası laboratoriyası

Polimerlərin radiasiya kimyası və texnologiyası qrupu

Elektroaktiv kompozit materiallarının radiasiya fizikası laboratoriyası

Seqnetoelektriklərin radiasiya fizikası laboratoriyası

Texnologiya qrupu

Bərpa olunan enerji növlərinin çevrilmələri laboratoriyası

Külək energetikası qrupu

Yarımkeçiricilərin radiasiya fizikası laboratoriyası

Cihazların radiasiya fizikası laboratoriyası

Enerjitutumlu radiasiya prosesləri laboratoriyası

Enerjiqənaətedici radiasiya prosesləri laboratoriyası

Ətraf mühitin radiasiya kimyası laboratoriyası

Heterogen proseslərin radiasiya kimyası laboratoriyası

Nüvə reaktorlarının fizikası qrupu

Radiobilogiya laboratoriyası

Radioekologiya laboratoriyası

Radiokimya laboratoriyası

Radionuklid tərkibli materiallar fiziki qrupu

Radioprotektorlar laboratoriyası

Beynəlxalq layihələr və informasiya şöbəsi

Patentləşmə qrupu

Beynəlxalq Nüvə İnformasiya Sisteminin Azərbaycan Milli Mərkəzi

Respublika Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi Mərkəzi

İzotop mənşəli şüa mənbələri elmi-təcrübi kompleksi

Elektron sürətləndirici elmi-təcrübi kompleksi

Elmlər doktorları